 |
Editouriau
dóu
mes de mars
La
lengo meiralo
di valado oulimpico
Aqueste
mes, se van debana
li Jo Oulimpi divèr
à Turin.
|
| |
|
 |
La
Prouvinço de Turin vòu, em' aquesto iniciativo, douna
uno grando evidènci à la valour e au sabé d'aquélis
àuti terro qu'aculiran li coumpeticioun d'esqui aupen e de
founs, en prencipiant la marco d'identita la mai forto que i'ague
: li lengo maire óucitan e francò-prouvençau.
Es la lengo di troubadour, recouneigudo pèr sa qualita d'espressioun
e sa capacita pouëtico pèr Dante, lou paire de la lengo
italiano, que n'en fai uno claro citacioun dins la Divino
Coumèdi.
Presenta em' ourguei aquésti racino culturalo founso à
l'óucasioun di XXen Jo Oulimpi d'Ivèr e di IX Jo Paraoulimpi,
vòu dire remarca aquéu recouneissimen fa pèr
la Coustitucioun Italiano e pèr la lèi n° 482/99.
Mai vòu dire remarca tambèn qu'aquéli lengo
e culturo soun vivo e ajudon à basti uno identita éuroupenco
que sara mai que mai forto emé la richesso e la diversita
culturalo.
À tóuti li qu'arribaran eici dounan lou bèn-vengut
en lengo italiano e tambèn dins li lengo de nòsti
valado.
Bonjour ami e benvengu dins li valado oulimpico óucitano
e francò-prouvençalo. |
| |
|
L'Assessour
à la Culturo, Valter Giuliano
Lou Presidènt, Antonio Saitta.
| |
|
Pièi,
tout es esplica, en italian, en lengo d'oc, en anglés e en
francés, emé de carto d'Óucitanìo, di
valado dóu païs d'oc piemountés, de dessin de
troubadour, lou retra de Frederi Mistral, emai mai.
Basto de baia li titre di chapitre maje:
- Lou païs d'oc, qu'es acò.
Aquesto lengo es
parlado dis Aup i Pirenèu
- Jo Oulimpic e civilisacioun óucitano dequ'an à vèire
?
- Quau èron li troubadour ?
- La lengo di troubadour e aquelo que se parlo dins li valado óucitano
es dounc la memo causo ?
- Lis Óucitan d'Itàli parlon que la lengo d'oc ?
- Bèn, aro siéu enfourma sus lis Óucitan. Mai
d'ounte soun arriba ?
soun pas arriba soun toujour esta aqui
- Lou païsage óucitan es rèn que de mountagno
e de mar ?
- Ai ausi parla de Francò-prouvençau, quau soun ?
- Dequé vòu dire èstre minouranço lenguistico
?
- Uno lengo de minouranço es toujour uno lengo gaire espandido
?
- Coume es la vido d'èstre minouranço lenguistico?
- Quand coumencè l'escrituro en óucitan ?
- Tèste religious vaudés
Li Vaudés, quau
soun ?
- Arribo souvènt d'ausi parla óucitan ?
- Es-ti poussible d'escouta de musico óucitano ?
- Aquesto musico vèn souna en de moumen particulié
?
- Quento fèsto pode trouba dóu tèms di Jo Oulimpi?
- Lou païs d'Oc a un simbole, uno bandiero coume lis autro
? |
 |
- Li paraulo
de l'ivèr óucitan.
- Es poussible de parla d'esport, d'aquéli Jo Oulimpic d'Ivèr
Turin 2006 en lengo d'Oc ?
- Me plairié bèn de faire uno pichoto counversaciou en óucitan.
Es-ti poussible ?
- Aro, counèisse pas mau de causo sus lis Óucitan, mai coume
pièi faire pèr escriéure uno carto poustalo pèr
mis ami? (Lou moudèle es baia : A revèire da las valadas
occitanas).
Lou libras s'acabo sus un itineràri de presentacioun dóu
païs, di persounalita óucitano emé de tros de literaturo.
Es quàsi un o meno d'encicloupedìo que baio sa plaço
à la lengo d'oc à coustat de l'Italian,
davans l'anglés e lou francés.
Pensas
un pau, qu'aquéli Jo Oulimpi se capitèsson à Gap
o à Briançoun, valènt-à-dire à coustat,
emé lou meme pople, la memo culturo, la memo lengo, aqui sarié
l'article 2 de Coustitucioun franceso que se sarié aplica pèr
escoundre au mounde entié l'eisistènci de la lengo d'oc
en Franço.
Poudèn
èstre fièr de noste païs
vesin.
Bernat Giély
|