Pajo d'acuei
Presentacioun en francés
Catalogue dis edicioun
Editouriau dóu mes
  Mescladisso d'archiéu Mescladisso d'archiéu
diciounàri en ligno
Countat
 

Editouriau dóu mes de janvié 2026

 

Service Naciounau

Li sourdat soun de manco
pèr parti en guerro ounte que siegue.

La mitraio se fai en Prouvènço subre-tout dins li bèu quartié de Marsiho, ounte li mort au fiò di kalachnicofo soun à moulounado, mai Moussu Macron, lou presidènt de la Republico, se n'en garço, es la guerro à l'estrangié que l'interèsso emé d'en proumié l'Ukrèno ounte parado en grand chèfe de guerro contro la Russìo atacanto.
De-segur aquelo batèsto es uno atroucita e aqui la grando civilisacioun deperi, mai lou cap d'Estat, Macron, la vòu mai grando aquelo guerro, baio pòu à si ciéutadan en lis avisant adeja que la Franço es visado pèr lou grand Mèstre russe toujour menaçant. D'aqui fau rearma la Franço, manco de sòu, mai qu'enchau, lou Macron se n'en soucito pas, lou pagamen sara sus l'esquino de soun sucessour e di generacioun à veni. Adounc, en chefe dis Armado ié fau de sourdat : “ Avèn besoun de moubilisacioun, moubilisacioun de la nacioun pèr se defèndre, pas contro tal o tal enemi, mai pèr se teni lèsto e èstre respetado ”.

La canounado a coumença i frountiero de l'Éuropo, adounc pèr ranfourça la capacita de resistanço de noste païs fau reprene lou Service militàri di jouine, en disènt pamens que “ poudèn pas reveni au tèms de la circounscricioun ” em' un service óubligatòri e universau, Moussu Macron prepauso dounc un nouvèu “ Service Naciounau ” pourtant sus lou voulountariat emai i'aguèsse adeja lou Service Militàri Voulountàri crea en 2015, aquéu nouvèu Service pertoucara li jóuini garçoun e fiho de 18 à 19 an e sara poussible de s'engaja encaro enjusqu'à l'age de 25 an pèr aquéli qu'an de coumpetènci necito à l'armado.
Tant soulamen aquélis engaja voulountàri anaran “ ni à l'estrangié, ni en óuperacioun esteriouro, ni sus lou flanc est ”. Lou service sara de 10 mes, saran nourri e louja à gratis e paga 800 € pèr mes, mentre que li couscrit d'à passa tèms toucavo pas rèn, mai pecaire éli auran pas dré au paquet de cigareto.

Basto, li jouine van tourna faire lou service mlitàri coume avans, “ quitaran sa famiho, soun vilage e soun patoues ” segound li termo emplega pèr uno bono ensercioun.
Bèn segur, sian encaro proun noumbrous à se ramenta lou vièi apèu souto li drapèu emé d'en proumié, un passage à Tarascoun pèr s'assegura de nosto inteligènci, de nosto bono coumprenesoun de la lengo franceso, de nosto soulideta à teni lis armo pèr nous endraia dins lou regimen aproupria. Couquin de sort, falié pas viralenga, li mot prouvençau èron marridas.

Basto, sènso l'acènt parisen arribavian à barjaca lou francés. “ Oui, chef, bien chef ! ”.
Pièi à coumprene l'anglés, quand, à la porto de l'avioun, en plen cèu, nous cridavon
“ Go ! ” pèr se jita deforo emé lou parochuto.
Falié garda soun patoues dins la pocho, mai riscavian pas de lou perdre. Avian de lou sourti pèr rena, roumega après aquéli, capourau, sergènt, capitàni de l'acènt pounchu que coumprenien rèn à nòsti voucable d'indigène d'un vièi païs… Risien de noste marrit lengage vulgàri, groussié, arcaïque, mentre que nautre li tratavian de couioun à l'escoundudo e se n'en poudien pas avisa.

Vuei, lou dangié d'emplega un patoues es pas tant grand, Moussu Macron qu'a refusa de signa la Charto éuroupenco pèr sauva li lengo regiounalo, se pòu freta li man, si sourdat dóu Service Naciounau ié faran pas d'empacho patouesan ! Aro, cercan pas de dire qu'acò es uno desfado d'argènt, costo, que siegue dich en patoues o en francés aperaqui 2, 3 miliard d'éuro, i'a dequé perdre sa lengo pèr tira lis armo !

Quau viéu en pas, viéu en fèsto.

 

Bernat Giély

 

Editouriau dóu mes de janvié 2026

Site nostre :
prouvenco-aro.com
cieldoc.com
Nosto adrèisso eleitrounico :
lou.journau@prouvenco-aro.com

 

 
Mescladisso d'archiéu Mescladisso d'archiéu
 
Se voulès vous abouna escriéure à :
 
"Prouvènço d'aro", "Flora pargue", Bast.D, 64, traverso Paul, 13008 Marsiho.
 
Se voulès d'en proumié counèisse "Prouvènço d'aro", li tres darnié numerò vous saran manda à gratis, basto pèr acò de nous baia voste noum e vosto adrèisso :
Nosto adrèisso eleitrounico : lou. journau@prouvenco-aro.com
Prouvènço d'aro, 18 carriero de Beyrouth, 13009 Marseille.
 
Pajo d'acuei Presentacioun en francés Catalogue dis edicioun Editouriau dóu mes Mescladisso d'archieu diciounàri en ligno Countat