Pajo d'acuei
Presentacioun en francés
Catalogue dis edicioun
Editouriau dóu mes
  Mescladisso d'archiéu Mescladisso d'archiéu
diciounàri en ligno
Countat
 

Editouriau dóu mes de juin 2026

 

Un presidènt countènt

La segoundo lengo de Franço
sara plus jamai la lengo d’oc ?

I’a dequé vira caloto, la descentralisacioun s’en vai en broui de favo…

l’Amenajamen dóu territòri e de la descentralisacioun, Franceso Gatel, crido pamens “Voulèn facilita la vido dis elegit”, mai “fau que, dins chasque despartamen, lou prefèt pousquèsse èstre lou cap d’ourquèstro di service e agènço de l’Estat”. Coume l’a bèn di Carolo Delga, presidènto de la Regioun Óucitanìo :
Lis assouciacioun d’elegit loucau prenon la coulèro estènt qu’en sa deseno d’an de poudé lou presidènt de la Republico aura mena lou païs sus lou camin de la recentralisacioun.

Pamens en óutobre de l’an passa, lou proumié menistre Sebastian Lecornu anounciavo encaro, dins sa declaracioun de poulitico generalo, un grand ate de descentralisacioun d’aqui la fin de l’annado. Pas rèn es esta fa, la menistro de

— “Aucun engajamen pres pèr Enmanuèl Macron sus la descentralisacioun es esta tengu. Dóu grand ate legislatiéu proumés, aboutissèn vuei à-n-aquéu proujèt de lèi incoumprensible que recentraliso à l’entour dóu prefèt”.

De bon verai lou presidènt de l’Assouciacioun di maire de Franço, David Lisnard pòu s’interrouga sus lou vuege dóu bilans de l’Estat, en ramentant la pouncioun d’Enmanuèl Macron sus li bugèt loucau en retirant d’en proumié la principalo recèto que li coumuno n’avien lou countourrole: la tausso d’abitacioun.

Subre-tout l’arbitrage di prefèt estènt ranfourça sèmblo uno defianço de mai à l’encontro dis elegit loucau.

Basto, tout pòu cambia, mai fau i’ana d’aise, es ço qu’afiermo la menistro de la descentralisacioun : — “ Se voulèn óuteni de resutat councrèt e rapide, acò parèis dificile vuei ”.

Adounc, espèro qu’esperaras, sabèn pas ço que coui dins l’oulo, mai madamo

Gatel defènd lou proujèt de reformo de l’ourganisacioun territourialo, e afourtis sousteni la reformo coustituciounalo sus l’autounoumìo de la Corso. Emai lou Counsèu d’Estat aguèsse mes de reservo sus la noucioun de “coumunauta corso”, acò sara mantengu dins lou tèste presenta au Parlamen. Pas proun de la Corso, i’a l’Alsaço que vòu deveni uno regioun autounomo mentre que i’an leva soun apelacioun pèr la bouta dins la regioun Grand Est.

Pièi, se trobo encaro la NouvelloCaledounìo emé soun estatut particulié, mai ounte li Kanak volon tambèn toujour mai d’autounoumìo.

E lou païs d’Oc dins tout acò, se demando pas l’autounoumìo voudrié belèu garda sis us e coustumo emé sa lengo.
— “Jamai de la vido ! ”

Aquelo lengo que i’an di : lengo roumano, lengo prouvençalo, lengo d’Oc, e lengo óucitano. La proumiero lengo dóu territòri devengudo segoundo lengo dóu Reiaume de Franço, aro, coumpletamen aclapado pèr la gouvernanço republicano forço bèn centralisado emé sa lengo unico lou francés.

qui mai, lou presidènt Macron se n’en garço pas mai di lengo regiounalo, a pas vougu ratifica la Charto éuroupenco di lengo regiounalo, es toujour forço countènt de parla l’anglés un pau d’en pertout e lou plus bèu es d’enaura aro la segoundo lengo de Franço coume lou faguè lou mes passa dins soun viage en païs islamisto d’Africo toujour fierot emé sa poulido retourico pèr declama: L’arabe est la deuxième langue parlée en France, c’est une réalité qu’il faut souvent rappeler. Vaqui, la lengo d’Oc es detrounado.

N’en diren pas mai, que coumprenèn bèn que la nouvello poupulacioun qu’arribo vouguèsse garda sa lengo de famiho. Pièi es lougico emé la doublo naciounalita, que li gènt tenguèsson dos lengo, mai, pecaire, li Prouvençau an pas dré, vuei, à la doublo naciounalita, pas mai qu’à la recouneissènço óuficialo de sa lengo. Toumban de mourre-bourdoun e sian à court d’alen.

 

 

Bernat Giély

 

Editouriau dóu mes de juinu 2026

Site nostre :
prouvenco-aro.com
cieldoc.com
Nosto adrèisso eleitrounico :
lou.journau@prouvenco-aro.com

 

 
Mescladisso d'archiéu Mescladisso d'archiéu
 
Se voulès vous abouna escriéure à :
 
"Prouvènço d'aro", "Flora pargue", Bast.D, 64, traverso Paul, 13008 Marsiho.
 
Se voulès d'en proumié counèisse "Prouvènço d'aro", li tres darnié numerò vous saran manda à gratis, basto pèr acò de nous baia voste noum e vosto adrèisso :
Nosto adrèisso eleitrounico : lou. journau@prouvenco-aro.com
Prouvènço d'aro, 18 carriero de Beyrouth, 13009 Marseille.
 
Pajo d'acuei Presentacioun en francés Catalogue dis edicioun Editouriau dóu mes Mescladisso d'archieu diciounàri en ligno Countat