|
|||||||||||||||||
Editouriau dóu mes de juin 2026
Un presidènt countènt La segoundo lengo de Franço
I’a dequé vira caloto, la descentralisacioun s’en vai en broui de favo… l’Amenajamen dóu territòri e de la descentralisacioun, Franceso Gatel, crido pamens
“Voulèn facilita la vido dis elegit”, mai “fau que, dins chasque despartamen, lou prefèt
pousquèsse èstre lou cap d’ourquèstro di service e agènço de l’Estat”. Coume l’a bèn
di Carolo Delga, presidènto de la Regioun Óucitanìo : Pamens en óutobre de l’an passa, lou proumié menistre Sebastian Lecornu anounciavo encaro, dins sa declaracioun de poulitico generalo, un grand ate de descentralisacioun d’aqui la fin de l’annado. Pas rèn es esta fa, la menistro de — “Aucun engajamen pres pèr Enmanuèl Macron sus la descentralisacioun es esta tengu. Dóu grand ate legislatiéu proumés, aboutissèn vuei à-n-aquéu proujèt de lèi incoumprensible que recentraliso à l’entour dóu prefèt”. De bon verai lou presidènt de l’Assouciacioun di maire de Franço, David Lisnard pòu s’interrouga sus lou vuege dóu bilans de l’Estat, en ramentant la pouncioun d’Enmanuèl Macron sus li bugèt loucau en retirant d’en proumié la principalo recèto que li coumuno n’avien lou countourrole: la tausso d’abitacioun. Subre-tout l’arbitrage di prefèt estènt ranfourça sèmblo uno defianço de mai à l’encontro dis elegit loucau. Basto, tout pòu cambia, mai fau i’ana d’aise, es ço qu’afiermo la menistro de la descentralisacioun : — “ Se voulèn óuteni de resutat councrèt e rapide, acò parèis dificile vuei ”. Adounc, espèro qu’esperaras, sabèn pas ço que coui dins l’oulo, mai madamo Gatel defènd lou proujèt de reformo de l’ourganisacioun territourialo, e afourtis sousteni la reformo coustituciounalo sus l’autounoumìo de la Corso. Emai lou Counsèu d’Estat aguèsse mes de reservo sus la noucioun de “coumunauta corso”, acò sara mantengu dins lou tèste presenta au Parlamen. Pas proun de la Corso, i’a l’Alsaço que vòu deveni uno regioun autounomo mentre que i’an leva soun apelacioun pèr la bouta dins la regioun Grand Est. Pièi, se trobo encaro la NouvelloCaledounìo emé soun estatut particulié, mai ounte li Kanak volon tambèn toujour mai d’autounoumìo. E lou païs d’Oc dins tout acò, se demando pas l’autounoumìo voudrié belèu garda sis
us e coustumo emé sa lengo. Aquelo lengo que i’an di : lengo roumano, lengo prouvençalo, lengo d’Oc, e lengo óucitano. La proumiero lengo dóu territòri devengudo segoundo lengo dóu Reiaume de Franço, aro, coumpletamen aclapado pèr la gouvernanço republicano forço bèn centralisado emé sa lengo unico lou francés. qui mai, lou presidènt Macron se n’en garço pas mai di lengo regiounalo, a pas vougu ratifica la Charto éuroupenco di lengo regiounalo, es toujour forço countènt de parla l’anglés un pau d’en pertout e lou plus bèu es d’enaura aro la segoundo lengo de Franço coume lou faguè lou mes passa dins soun viage en païs islamisto d’Africo toujour fierot emé sa poulido retourico pèr declama: L’arabe est la deuxième langue parlée en France, c’est une réalité qu’il faut souvent rappeler. Vaqui, la lengo d’Oc es detrounado. N’en diren pas mai, que coumprenèn bèn que la nouvello poupulacioun qu’arribo vouguèsse garda sa lengo de famiho. Pièi es lougico emé la doublo naciounalita, que li gènt tenguèsson dos lengo, mai, pecaire, li Prouvençau an pas dré, vuei, à la doublo naciounalita, pas mai qu’à la recouneissènço óuficialo de sa lengo. Toumban de mourre-bourdoun e sian à court d’alen.
Bernat Giély
|
![]() |
Site
nostre : |
|
| Mescladisso d'archiéu |
|
Se voulès vous
abouna escriéure à :
|